منافق از ديدگاه اسلام
۱معناي نفاق
نفاق در اصل از ماده (نَفْق) بر وزن (نَفْخْ) به معني نفوذ و پيشروي است. (نَفَق) بر وزن (شَفَق) به معني كانالها و نقبهايي است كه زير زمين ميزنند تا براي استتار يا فرار از آن استفاده كنند.
بعضي از مفسران گفتهاند: بسياري از حيوانات، مانند موش صحرايي و روباه و سوسمار براي لانه خود دو سوراخ قرار ميدهند. يكي آشكار كه از آن وارد و خارج ميشوند، ديگري پنهاني كه اگر احساس خطري كنند، از آن ميگريزند. اين سوراخ پنهاني را (نافقاء) گويند.
به اين ترتيب (منافق) كسي است كه طريقي مرموز و مخفيانه براي خود برگزيند، تا با مخفيكاري در جامعه نفوذ كند و به هنگام خطر از طريق ديگر فرار كند
۳نشانه هاي منافق
علامه طباطبايي(ره)ميفرمايد: منافقين در كينهتوزي و عداوت نسبت به شما مسلمانان در حد كامل هستند، به دليل اينكه بدترين دشمن انسان آن كسي است كه واقعا دشمن باشد و آدمي او را دوست خود پندارد.
خطر اين قشر براي اسلام و مسلمين تا آنجاست كه پيامبر قهرمان و مقاومي كه در برابر قدرتهاي بزرگ و دشمنان سرسخت اسلام، بدون هيچ ترس و بيمي ايستاد و سرسختانه ميخروشيد و ميجنگيد، در مورد نقشههاي خائنانه منافقين بر پيكر امت اسلام ميفرمود:
(من بر امتم نه از مؤمنان بيمناكم، نه از مشركان، مؤمن، ايمانش مانع ضرر اوست مشرك، خداوند او را به خاطر شركش رسوا ميكند،
وَ لَكِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ كُلَّ مُنَافِقِ الْجَنَانِ عَالِمِ اللِّسَانِ يَقُولُ مَا تَعْرِفُونَ وَ يَفْعَلُ مَا تُنْكِرُونَ[نهجالبلاغه، نامه 27]
ولي من از (منافق) بر شما ميترسم كه از زبانش علم ميريزد (و در قلبش كفر و جهل است) سخناني ميگويد كه براي شما دلپذير است، اما اعمالي (در خفا) انجام ميدهد كه زشت و بد است".
كوتاه سخن اينكه: كمتر گروهي است كه قرآن درباره آنها اين همه بحث كرده و نشانهها و اعمال خطرناك آنها را بازگو نموده باشد، اين سرمايهگذاري وسيع قرآن درباره منافقان، دليل بر خطر فوق العاده آنان است.
(اين نكته نيز قابل توجه است كه مسأله (نفاق و منافقان) مخصوص به عصر پيامبر صلياللهعليهوآله نبود، بلكه هر جامعهاي ـ مخصوصا جوامع انقلابي ـ با آن روبهرو هستند، به همين دليل بايد تحليلها و موشكافيهاي قرآن را روي اين مسأله نه به عنوان يك مسأله تاريخي، بلكه به عنوان يك مسأله مورد نياز فعلي، مورد بررسي دقيق قرار داد و از آن براي مبارزه با روح نفاق و خطوط منافقين در جوامع اسلامي امروز الهام گرفت
فريب كاري ونيرنگ بازي
يُخادِعُونَ اللّهَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا[بقره/9].
(ميخواهند خدا و مؤمنان را فريب دهند).
وَ إِذا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قالُوا آمَنّا وَ إِذا خَلَوْا إِلي شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنّا مَعَكُمْ[بقره/14].
(و هنگامي كه افراد با ايمان را ملاقات كنند، ميگويند: ما ايمان آورديم، ولي هنگامي كه با شيطانهاي خود خلوت ميكنند، ميگويند ما با شماييم)
وَ يَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ[توبه/67].
(و دستهايشان را (از انفاق و بخشش) ميبندند)
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُومِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ[توبه/79].
(كساني كه از صدقات مؤمنان مطيع عيب جويي ميكنند و كساني را كه (براي انفاق در راه خدا) جز به مقدار (ناچيز) توانايي خود دسترسي ندارند، مسخره مينمايند، خدا آنها را مسخره ميكند)
وَ قالُوا لا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا[توبه/81].
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْها رَضُوا وَ إِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْها إِذا هُمْ يَسْخَطُونَ[توبه/58].
(و از ميان آنها (منافقان) كساني هستند كه در (تقسيم) غنايم به تو ايراد ميگيرند، اگر از آن (غنايم، سهمي) به آنها داده شود، راضي ميشوند و اگر داده نشود، خشم ميگيرند (خواه حق آنان باشد يا نه)
وَ اللّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ لَكاذِبُونَ[منافقون/1].
(خداوند شهادت ميدهد كه منافقان دروغگو هستند)
يَحْسَبُونَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ[منافقون/4].
(هر فريادي از هر جا بلند شود بر ضد خود ميپندارد)
فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَ ذُكِرَ فِيهَا الْقِتالُ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ[محمد/20].
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللّهِ لَوَّوْا رُوسَهُمْ[منافقون/5].
(هنگامي كه به آنها گفته شود بياييد تا رسول خدا براي شما استغفار كند، سرهاي خود را (از روي استهزا) تكان ميدهند)
وَ إِذا خَلَوْا إِلي شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِونَ[بقره/14].
خود راعزيزوديگران را ذليل شمردن
يَقُولُونَ لَئِنْ رَجَعْنا إِلَي الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الاعَزُّ مِنْهَا الاذَلَّ[منافقون/8].
(آنها ميگويند اگر به مدينه بازگرديم، عزيزان، ذليلان را بيرون ميكنند)
تند زباني
فَإِذا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوكُمْ بِأَلْسِنَةٍ حِدادٍ[احزاب/19].
يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِي قُلُوبِهِمْ[توبه/64].
سَنُطِيعُكُمْ فِي بَعْضِ الامْرِ[محمد/26].
الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُومِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ[توبه/79].
( اذيت نمودن پيامبر(ص
وَ مِنْهُمُ الَّذِينَ يُوذُونَ النَّبِيَّ وَ يَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ[توبه/61].
خوض در باطل
إِنَّما كُنّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ[توبه/65].
وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصّالِحِينَ فَلَمّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِه[توبه/76-75].
برگرفته ازبيانات حجت الاسلام قراعتي